kendinizi mutlu edebiliyorsanız istediklerinizi gerçekleştirme gücünü daha yoğun hissedersiniz. belki de her şeyin anahtarı budur.
bu yazının içeriği denenmemiş şeyler değil. sadece kendinize vakit ayırıp gerçekleştirmeniz gerekiyor. yani aslında tek yapmanız gereken, yapmanız gerekenleri yapmak. gerisi gelecektir. geleceğinizin daha iyi olmasını istiyorsanız bunu gelecekte değil bugün yapmanız gerekiyor. çünkü aslında yarın, bugün ve yarın hiç bir zaman gelmeyecek… hep bir yarın olacak. hayatınızda harika şeyler gerçekleştirebilir ve çevrenizdeki insanlara ilham kaynağı olabilirsiniz; eğer bunu seçerseniz.
karmaşık olmayan 4 adımda çok sıkı bir değişim planı yapmış ve hayata geçirmiş olacaksınız.
Yani kendimize yapmamız gereken yatırım, gözardı edemeyeceğimiz kadar önemli. şu anda kim olduğumuzun, ne yaptığımızın; geçmişte neler olduğunun hiç önemi yok. bugün bu yazıyı okuyorsanız, bu yazı dikkatinizi çektiyse içinizde bir değişim isteği var demektir. algılarımız hiç bir zaman yanılmaz. ve gelecek bugünden itibaren yaptıklarımızla değişecek. önemli olan da bu.
değineceğim çok basit bir yöntemle çok büyük bir etki yaratabilirsiniz.
bir çok insan hayatlarına herhangi bir yön vermeden yaşıyor. plan yapmak bir çoğumuzun düşündüğünün aksine zor bir şey değil aslında ama belki de gözümüzde büyütüyoruz. insanlar okulu bitirdiklerinde bir işe giriyorlar ve sadece emekliliğe yönelik çalışarak hayatlarını başkalarının planlarına göre geçiriyorlar. başka ülkeleri bilmem ama bizim eğitim sistemimiz nasıl para kazanılacağını, hayatı kendi adımıza daha keyifli nasıl geçirebileceğimizi, kendimizi nasıl geliştirebileceğimizi öğretmiyor. biz ekonomide hazır yapılarda zamanımızı satarak para kazanma konusunda eğitiliyoruz. yani aslında eğitim sistemimiz kendimize yatırım yapmamızı umursamıyor. peki sizce kendimize yatırım yapmamız gerekir mi?
şöyle bir söz var, çok severim; “kuyuyu, susamadan kaz”… çünkü güce ve zamana ihtiyacınız olduğunda bulamayabilirsiniz. bazı eylemleri zamanında yapmak çok vakit kazandırabilir… nakit de.
hayat, sorunları önümüze getirdikçe karar vermek daha ideal gibi görünebilir. ama çözmek için sorunun önümüze gelmesini beklediğimizde hayatta neler kaçırdığımızı hiç bir zaman bilemeyiz.
bir çok insan için yönerge takip etmek kabustur. maddeleri altalta yazıp uygulama yöntemi onlarda işe yaramaz… sorun değil. ve bir de diğerleri var, benim gibiler. illa bir yol planı olmalı, yoksa donup kalırlar.
başarısız oluyoruz. çabalıyoruz. yönümüzü kaybediyoruz. eğer bu gemideyseniz, bu yazı sizin için.
ihtiyacınız olanlar:
- not alabileceğiniz bir uygulama veya bir defter
- excell veya benzeri bir program (ingilizce bilenlere airtable isimli bir online uygulamayı tavsiye ederim)
- internet tarayıcısı (internet explorer, chrome vs.)
- bir takvim veya bir takvim uygulaması
1. yapmak istediğiniz 100 şeyi yazın.
nerede olduğunun önemi olmaksızın nereden almak istediğinizi tanımlayın.
ama bu, ölmeden önce yapmak istedikleriniz gibi bir liste değil… ya da yapabilmeyi dilediklerinizi sıraladığınız bir liste de değil. bunlar, gerçekten hayatta yapacağınız şeyler olsun. tabi bugünkü şartlarınıza göre bir listeden bahsetmiyorum. hayatta yapmak istediğiniz şeylerin listesi. yapmayı umduklarımızın veya şu anki durumumuza göre yapabileceklerimizin değil. buna hayal listesi de diyebiliriz.
vakit ayırın ve listenizi yapın… yapmak istediğiniz her şeyi içersin. atladığınız hiç bir şey kalmasın. genelde ev, araba, seyahat gibi türkiye’de bir çok insanın özlem duyduğu temel hedeflerin (veya hayallerin) dışında sırf şu anki durum gözönünde bulundurulduğu için o liste pek uzun olamıyor.
bir kaç örnek:
- bir kitap basmak
- bir müzik aleti çalmayı öğrenmek
- bir şirkete danışmanlık vermek
- resim çizmeyi öğrenmek
- kısa film çekmek
- vücut geliştirmek
- vakıf kurmak
- zeytinyağı yapmasını öğrenmek ve yapmak
- yüksek tirajlı bir dergiye yazı yazmak
- bir ekonomi gazetesine makale yazmak
- bir panelde konuşmacı olmak
- yörüngeye çıkacak turistik uçakkta yolculuk yapmak
- ted’de konuşmacı olmak
- senaryo yazmak
… daha bir sürü var.
hepsini yapmak şart değil elbette. yaşınız uygunsa yılda 4 tanesini gerçekleştirseniz 25 yılda biter. arada revizyonlar da olacaktır. bazı istediklerinizi artık istemiyor olabilirsiniz. listeniz, hayatınızda gerçekleştirmek istediğiniz değişimin büyüklüğüyle orantılı. işinizi, yaşam tarzınızı bile değiştirmek isteyebilirsiniz.
insan hayatta istediklerini ne kadar net belirlerse, yönünü de o kadar net belirliyor.
o yüzden liste yapın. bir yerden kopyalamayın. kendi istekleriniz çok önemli.
büyük annenizin yaptığı bir keki yapmayı öğrenmekten tutun, at binmeyi öğrenmeye kadar çeşitlilik gösterebilir. ne olduğundan ziyade sizin istiyor olmanız önemli.
kendinizi dinleyin ve listenizi yapın.
kolaylık olması açısından yapmak istediğiniz şeyler listenizi 3 kategoriye bölün:
- beceri gerektiren şeyler
- hemen yapabileceğim şeyler
- gerçekleştirebilmek için zamana ihtiyacım olan şeyler
şimdi bununla yaşamak durumundasınız; sonraki 2 hafta boyunca yanınızda tutun. eklemeler yapın, çıkarmalar yapın, tekrar tekrar inceleyin.
nefret etmeye başlayın, daha çok sevmeye başlayın.
yavaş yavaş alışın ve gerçekten kim olduğunuzu ve ne olmak istediğinizi yansıtması için uğraşın.
size yakın biriyle paylaşın.
tatmin olduğunuz anda da bir sonraki adıma geçebilirsiniz.
gün boyunca sizi motive eden bir şey haline gelmeli. listenizi sürekli okumanız, yazdıklarınızı hiç unutmamanız anlamına geliyor.
2. bir beceri çizelgesi oluşturun.
bu, seviye atlamanızı ve deneyiminizi takip etmenizi sağlayacak.
eğer hayatta yapmak istediğiniz 100 şeyin listesini yapıyorsanız, gerçekleştirmek için kendinizi geliştirmek durumundasınız.
listenizde beceri gerektiren maddeler üzerinde çalışmalısınız. bu becerileri elde etmek üzere çalışmalısınız.
gerçekçi olun, kendinizi kandırmayın. hangi beceriye sahip olmadığınızı veya o konuda yetersiz olduğuzu ve bunun için çalışmanız gerektiğini not almalısınız.
bunlar, listenizde gerçekleştirmek istediğiniz, beceri gerektiren şeyleri yapmak için öğrenmeniz gereken beceriler.
Bunlar için bir tablo yaratın. nasıl olduğu önemli değil, o yüzden tasarımıyla vaktinizi harcamayın.
bütün ihtiyacınız 4 sütun.
- bir sütun öğrenmeniz gereken beceriler için
- bir sütun araştırma için
- bir sütun eylem için
- bir sütun gelişiminiz için
eylem sütununda öğrenme sürecindeki her adımı listeleyeceksiniz. bunun, ihtiyaçları belirlemek için olduğunu düşünün.
bir kurs bulmak, kaydolmak, küçük projelerle uğraşmak, kitap okumak -neye gerek varsa artık. araştırın. bir araya getirmek için zor olmasına gerek yok.
öğrenmek istediğiniz hemen hemen her şey için, internette ayrıntılı bir anlatım bulabilirsiniz.
gelişim sütununda, her adımı bitirmeye tahminen ne kadar yakın olduğunuzu yazın. yine, çok dürüst olun. öyle ya da böyle kendinizi kandırma eğiliminde olabilirsiniz.
bu çizelge, ihtiyacınız olan beceriyi edinme konusunda yol gösterici olacak. her hafta okuyun. her hafta hangi adımlar üzerinde çalışacağınıza karar verin. üzerinde çalışın. gelişiminizi kaydedin. tekrarlayın. bu kadar basit.
3. Eyleme hızlı geçin.
Listenizden hemen yapabileceğiniz bir kaç şeyi hızlıca yaparak, hemen yapamayacağınız diğer şeyleri daha hızlı hayata geçirmeniz için zemin hazırlamış olursunuz.
şu anda ana listemizin “hemen yapabileceğimiz şeyler” kategorisindeyiz. bunlar, aslında hemen hayata geçirebileceğimiz şeyler.
sizi durduracak hiç bir şey yoktu, ama bir şekilde hiç bir zaman yapmayı düşünmediniz.
plan yapmalısınız. bu bölüm için herhangi bir çizelge yaratmaya gerek yok.
sadece bir kağıda veya bilgisayarda bir word sayfasına, veya tabletinizdeki yazı yazabileceğiniz herhangi bir uygulamaya bir sonraki ay hemen yapabileceklerinizi yazın.
unutmayın, küçük şeyler olabilirler. yani yapmak için o kadar efor sarfetmeniz bile gerekmeyebilir.
bazı hemen yapılabilecek şeylerden kastım “bir süredir okumak istediğiniz bir kitabı okumak”, “dövme yaptırmak” gibi şeyler. yani gerçekten hemen yapabileceğiniz şeylerden bahsediyorum.
neden hemen bir şeyler yapmak önemli? çünkü sizi motive edecek.
ana listenizinden de bir kaç şeyi daha hızlı yapmış olmanızı sağlayacak ve böylece projenin bütünü gözünüzü korkutmayacak. bu iyi bir şey.
hızlıca yapabileceğiniz şeyleri belirledikten sonra, gününü belirleyin. takviminize işaretleyin. olmasını sağlayın. bir duvar takvimine yazdığınızda bittikçe işaretlediğinizde, işaretlediklerinizi görmek sizi motive edecek ve diğer yapacaklarınıza da yer açılacak.
zaman içinde, hızlıca yapabileceklerinizin listesi ve takviminiz projenizin öngörüsünü ve programlamasını oluşturacak.
4. gerçekleştirmesi zaman gerektiren şeyler.
yapmak istediğiniz şeylere zaman ayırmaya değip değmeyeceğine karar vermek.
bu bir romanı bitirmek veya bir podcast kaydı yapmak olabilir.
yapma konusunda bilginiz ve beceriniz olan şeylerin bir kısmı için hazırlık yapmanız gerekecektir. ama bu hazırlığı yapmadığınızda sadece “yapabileceğini” şeyler olarak kalır ve hiç bir zaman “yaptığınız” şeyler olmazlar.
eğer listelediğiniz hiç bir şeyi yapmamışsanız ve tekrar aynı hayat rutininize dönmüşseniz, listeyi hazırlamış olmak sizi en kötü hissettirecek.
çünkü yapabilirdiniz… bir karar uzaklığındalardı!
… ve ardından, yapmak istediklerinizi gerçekleştirmek yerine kedi videoları seyretmeye devam ettiniz.
zaman ayırmak kolay değil, biliyorum. hepimizin yapması gereken o kadar çok ıvır zıvır iş oluyor ki birazcık daha araya bir şeyler sıkıştırmak neredeyse imkansız hale geliyor.
ama zamanımızı iyi yönetirsek mümkün oluyor. aslında gün içinde ciddi bir zaman dilimini çöpe atıyoruz. bunların en başında televizyon geliyor. diziler bizler için o kadar önemli ki kendimize zaman ayırmayı tamamen gözardı ediyoruz. bu sadece bir örnekti. yani akşam işten eve döndüğünüz saatle yatma saati arasında veya hafta sonu gün içinde mutlaka ayıracak bir zaman dilimi var. etkin kullanılmayı bekliyor. işin doğrusu; zamanı etkin kullanmadığımız için hayallerimiz bize uzak geliyor.
hatta yakın zamana kadar bazı sabahlar kendimi telefonuma bakarken yakalıyordum. neredeyse 45-50 dk. takılıyorum gözüme çarpan gereksiz yazıları okuyacağım diye. zihni yoran bir 50 dakika. farkettiğinizde kendinizi daha sık yakalarsınız.
sabah kalktığınızda 10 dakikanızı kitap okumaya ayırabilirsiniz. 10 dakika kitap okuma alışkanlığının mucizevi sonucunu mutlaka görün.
zamanımızı nasıl çöpe attığımız üzerinde, gün içinde yaptıklarınızı detaylı bir biçimde not ederek, çalışabilirsiniz. bu notları biriktirin. saklayın. 1 hafta. dikkat çekenleri inceleyip yerine ne koyabileceğiniz üzerinde çalışabilirsiniz.
ayda bir tekrarlayın bu çalışmayı. zaman harcatan alışkanlıklarınızı farkedin. değişen bir şeylerin olup olmadığına dikkat edin ve nedenini düşünün. bu, sizin değişim/gelişim kaydınız.
Not – her gün üretken olmalısınız gibi bir iddia içinde değilim. sonuçta ben de dizi izliyorum, film seyrediyorum… ama bunu eskisi gibi sıkı bir takip şeklinde yapamıyorum artık.
yani söylemeye çalıştığım şey, çevremde bazı insanların hayatlarını dizi saatlerine göre düzenlediklerini ve bunu “olmazsa olmaz”, “hayatımda bir keyfim bu” bakış açısıyla yaptıklarını görüyorum. üzerinde çok konuşulacak bir konu ama kısaca şunu söyleyebilirim: “hayatınız, bir diziden daha değerli değil. kendinize yatırım yapmadığınızda mutsuz olacaksınız.”
artık bir “hayatta yapmak istediğim 100 şey” listesi var elinizde. 4 kategoriden oluşuyor. bu listedeki bazı şeyleri yapmak için edinmeniz gereken becerileri, onları nasıl edineceğinizle ilgili bilgileri gösteren bir çizelgeniz var. gün içinde yaptıklarınızı detaylı olarak yazdığınız için zamanınızı nasıl harcamanız gerektiğini sizin geliştirdiğiniz bir kılavuzunuz var. hemen yapabileceklerinizi ne zaman yapabileceğinizi üzerinde işaretlediğiniz bir takviminiz var.
şimdi sonuçlandırma zamanı.
bütün bunları günlük rutine çevirin. her sabah listenizi gözden geçirin. geliminizi takip etmek için beceri çizelgenizi okuyun, inceleyin. hemen yapabileceğiniz şeyleri takviminizde işaretleyerek kendinizi değerleyin. zamanınızı nasıl değerlendiğinizle ilgili kayıtlarınızı kontrol edin.
sabah kitap okuduktan sonra ideal bir zaman gibi görünüyor.
sabah rutininizin bir parçası haline geldiğinde, artık hiç bir şeyi gözden kaçırmazsınız. ve listenizin amacından uzaklaşmazsınız.
son söz.
bu çalışma kendi hayallerinizi hedeflere çevirme ve gerçekleştirme konusunda çok yardımcı olacak. bir süre sonra düşünce yapınız, olaylara bakış açınız, sorunlara olan yaklaşımınız değişecek. bunu yaparak kendinize yatırım yapmış olacaksınız.
bir şeyi başarmak istiyorsanız, bunun en iyi yolu önce onu hayal etmek, sonrasında hedefler arasına koymak ve eyleme geçmek. bir çok insan sadece hayal etme kısmında kalıyor. keşke sadece hayal etmekle olsaydı ama hayat öyle değil. hayal etmek çok önemli ama hayata geçirmek için de eyleme geçmek gerekiyor.
“hayal edersen gerçekleşme ihtimali var, ama hayal etmediğinde gerçekleşmeyeceğinden emin olabilirsin.”
100 şeyi yazdıktan sonra listenizi bir daha değiştirmeme gibi bir durum söz konusu değil elbette. yeniden düzenleyebilir ve değiştirebilirsiniz. nasıl isterseniz. önemli olan yazmış, gerçekleştirmiş ve gerçekleştirmek üzere kendinizi geliştiriyor olmanız.
Yorum